Fentanyl !

 Dziś rozpoczyna się Chiński Nowy Rok – czas nowych początków, energii i mądrego korzystania z siły.

A skoro mówimy o sile…

Ostatnio omawiałyśmy nalokson – lek, który ratuje życie w przypadku przedawkowania opioidów.
Dziś czas na fentanyl – jeden z najsilniejszych opioidów stosowanych w medycynie.

 Czym jest fentanyl?
Fentanyl to syntetyczny lek przeciwbólowy z grupy opioidów.
Działa poprzez pobudzenie receptorów µ w ośrodkowym układzie nerwowym.

Jest około 100 razy silniejszy od morfiny – dlatego stosuje się go w kontrolowanych warunkach medycznych.

Jego cechy charakterystyczne:
 bardzo silne działanie przeciwbólowe,
 szybki początek działania po podaniu dożylnym,
 możliwość wywołania depresji oddechowej (zależnie od dawki).

 Zastosowanie dożylne – gdzie wykorzystujemy fentanyl?
W praktyce klinicznej, szczególnie w anestezjologii i intensywnej terapii, fentanyl podawany dożylnie stosujemy m.in.:

 podczas krótkich zabiegów chirurgicznych,
 jako element znieczulenia ogólnego,
 w analgosedacji,
 u pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej,
 w leczeniu silnego bólu ostrego (np. pourazowego czy w zawale serca).

Po podaniu i.v. działa szybko – efekt przeciwbólowy pojawia się w ciągu kilku minut.
Czas działania zależy od dawki – może trwać od kilkunastu minut do kilku godzin.

 Bezpieczeństwo przede wszystkim
Ze względu na swoją moc fentanyl:

• może powodować depresję oddechową,
• przy długotrwałym stosowaniu prowadzi do tolerancji,
• niesie ryzyko uzależnienia,
• wymaga monitorowania parametrów życiowych.

Nie stosuje się go m.in. w przypadku:
 nadwrażliwości na opioidy,
 istniejącej depresji oddechowej,
 ciężkich obturacyjnych chorób płuc,
 jednoczesnego stosowania inhibitorów MAO (w ciągu ostatnich 14 dni).

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, wyniszczonych, z niewydolnością nerek oraz u osób z otyłością (dawkowanie wg beztłuszczowej masy ciała).

 Warto wiedzieć, że oprócz postaci dożylnej fentanyl dostępny jest także jako:

• systemy transdermalne (plastry),
• preparaty podjęzykowe i podpoliczkowe,
• aerozol donosowy,
• postać do podania zewnątrzoponowego i podpajęczynówkowego.

Każda z tych form ma inne zastosowanie kliniczne.

Dane pochodzą z:
https://indeks.mp.pl/desc.php?id=6582
https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/31890,Fentanyl-WZF-roztwor-do-wstrzykiwan
https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/31890,Fentanyl-WZF-roztwor-do-wstrzykiwan

Spokojnego popołudnia dla Was !